مقدمه‌ای بر زبان برنامه‌نویسی Rust

زبان برنامه‌نویسی Rust یکی از مدرن‌ترین و قدرتمندترین زبان‌های برنامه‌نویسی است که تمرکز اصلی آن روی کارایی بالا، ایمنی حافظه و همزمانی است. Rust توسط موزیلا توسعه داده شد و در سال‌های اخیر به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود، محبوبیت زیادی پیدا کرده است.

چرا Rust؟

• ایمنی حافظه: بدون نیاز به Garbage Collector، ولی با ایمنی بسیار بالا.
• مدیریت کارآمد حافظه: به کمک سیستم مالکیت (Ownership System) از مشکلاتی مثل نشت حافظه جلوگیری می‌کند.
• کارایی بالا: بهینه‌سازی شده برای سرعت و کارایی بالا، مناسب برای سیستم‌های نهفته، بازی‌سازی و توسعه سیستم‌عامل.
• همزمانی (Concurrency): به دلیل ویژگی‌های داخلی، Rust برای برنامه‌های چندنخی بسیار مناسب است.
• مناسب برای توسعه نرم‌افزارهای سیستمی: جایگزینی مناسب برای C و ++C در توسعه سیستم‌عامل و نرم‌افزارهای سطح پایین.

نصب پیش‌نیازها برای اجرای Rust

۱. نصب Rust روی ویندوز

در ویندوز، بهترین راه نصب Rust استفاده از rustup است:

1. دانلود و نصب Rust
   • به وب‌سایت رسمی Rust بروید: https://www.rust-lang.org/
   • روی گزینه “Get Started” کلیک کنید و دستور زیر را در PowerShell اجرا کنید: curl --proto '=https' --tlsv1.2 -sSf https://sh.rustup.rs | sh
   • پس از اتمام نصب، باید پنجره ترمینال را ببندید و دوباره باز کنید.
2. بررسی نصب Rust پس از نصب، بررسی کنید که Rust به درستی نصب شده است: rustc --version اگر نسخه Rust نمایش داده شد، نصب موفقیت‌آمیز بوده است.
3. نصب Visual Studio Build Tools برای کامپایل و اجرای کدهای Rust، به کامپایلر C++ نیز نیاز دارید. از طریق Visual Studio Build Tools ابزارهای موردنیاز را نصب کنید و هنگام نصب، گزینه C++ Build Tools و Windows 10 SDK را انتخاب کنید.

۲. نصب Rust روی لینوکس

در لینوکس، نصب Rust ساده است. کافی است دستور زیر را در ترمینال اجرا کنید:

curl --proto '=https' --tlsv1.2 -sSf https://sh.rustup.rs | sh

سپس برای اعمال تغییرات، ترمینال را بسته و مجدداً باز کنید یا این دستور را اجرا کنید:

source $HOME/.cargo/env

برای بررسی نصب:

rustc --version

نوشتن اولین برنامه در Rust

پس از نصب، بیایید اولین برنامه Rust خود را بنویسیم:

۱. ایجاد پروژه جدید

در ترمینال (PowerShell یا Bash)، دستور زیر را اجرا کنید:

cargo new hello_rust

این دستور یک پوشه به نام hello_rust ایجاد می‌کند که شامل ساختار اولیه یک پروژه Rust است.

۲. اجرای برنامه

وارد پوشه پروژه شوید:

cd hello_rust

سپس برای اجرای برنامه:

cargo run

باید خروجی زیر را مشاهده کنید:

Hello, world!

۳. توضیح کد اولین برنامه در Rust

فایل src/main.rs را باز کنید. کد اولیه به این شکل است:

fn main() {
    println!("Hello, world!");
}

• fn main() تابع اصلی برنامه است.
• println! ماکرویی است که متن را در خروجی چاپ می‌کند.
• علامت ! نشان می‌دهد که println! یک ماکرو است، نه تابع معمولی.

نتیجه‌گیری

در این بخش، با نصب Rust و راه‌اندازی اولین برنامه آشنا شدیم. در درس‌های بعدی، به بررسی مفاهیم اصلی زبان Rust مانند متغیرها، توابع، داده‌ها و مدیریت حافظه خواهیم پرداخت.